30 April 2008
Powroty do Polski - Wyniki badań (Returns to Poland - Research results)
Author:
Justyna
Frelak
Beata
Roguska
Publisher:
Institute of Public Affairs, Warsaw, Poland
ul. Szpitalna 5, lok. 22
00-031 Warsaw
Poland
Tel: +48 22 556 4266
Fax: +48 22 845 6863
http://www.isp.org.pl
A study into the propensity to return of Polish migrants to Great Britain and other countries
(only in Polish)
Główne wnioski
1. Obecne migracje, pomimo wydłużania się średniego okresu spędzonego za granicą nie mają charakteru wyjazdów na „stałe”. Potwierdzają to również badania, zgodnie z którymi blisko połowa osób (46%) przebywała w Wielkiej Brytanii nie dłużej niż pół roku.
Większość badanych w deklaruje, że wyjechała do Wielkiej Brytanii sama (55%). Więcej niż co piąta osoba udała się tam z grupą znajomych, przyjaciół (22%).
2. Tak jak wyjazdy nie mają charakteru trwałego, nie są postrzegane jako decyzja ostateczna, tak też powrót do kraju nie jest już widziany jako decyzja ostateczna. Świadczą o tym plany migracyjne osób, które wróciły. Podobny odsetek zadeklarował chęć ponownego wyjazdu (33%) oraz pozostania w Polsce (37%). Blisko jedna trzecia badanych nie miała sprecyzowanych planów odnośnie emigracji. Dowodzi to, iż Polacy po przyjeździe do kraju mogą równie szybko podjąć decyzję o kolejnym wyjeździe.
3. Plany osób, które wyjechały oraz tych którzy wrócili są niepewne i nieskrystalizowane. Badani pytani o plany swoich znajomych, też ich nie znają. Wskazują, że większość wróci do Polski za jakiś czas (26%), bądź zostanie na stałe w Wielkiej Brytanii (28%). Większość respondentów uważa swoją decyzję o powrocie do Polski za słuszną (65%). Może to wynikać z omawianych powyżej motywów powrotu - głównie osobistych i rodzinnych.
4. Głównym motywem migracji do Wielkiej Brytanii były względy ekonomiczne. Wśród powodów wyjazdu do tego kraju najczęściej wymieniano poszukiwanie pracy lub podjęcie oferty pracy, a także lepsze perspektywy zawodowe.
5. Mimo, iż badani wyjechali z Polski z powodów ekonomicznych, to swoją decyzję o powrocie uzasadniali względami osobistymi - tęsknotą za domem i chęcią dołączenia do krewnych w kraju. Duża część osób podkreślała, że powrót do kraju planowała jeszcze przed wyjazdem do Wielkiej Brytanii. Pytani o czynniki, które wpłyną na zjawisko powrotów wskazują: zdecydowany wzrost zarobków (77%) oraz praca w Polsce odpowiadająca kwalifikacjom i doświadczeniu pracownika, umożliwiająca rozwój zawodowy i awans (42%).
6. Po rozszerzeniu Unii Europejskiej w 2004 roku obniżył się ich status zawodowy polskich pracowników. Wśród osób, które wyjechały do Wielkiej Brytanii w roku 2004 lub wcześniej większy był m.in. odsetek specjalistów, natomiast wśród późniejszych imigrantów z Polski więcej było pracowników wykonujących proste prace. Jednym z powodów takiej sytuacji jest masowość migracji i popyt na pracowników niewykwalifikowanych zarówno w Wielkiej Brytanii jak i w innych krajach. Biorąc pod uwagę poziom wykształcenia można powiedzieć, że większość pracujących wykonywała pracę poniżej swoich kwalifikacji zawodowych. Badanie potwierdziło negatywne zjawisko, które bywa określany mianem „marnotrawstwa mózgów”, czyli pracę poniżej kwalifikacji.
7. Większość badanych, która wróciła ocenia, że wyjazd i doświadczenia z nim związane nie odbiegały od ich oczekiwań (45%), bądź były one lepsze niż oczekiwali (24%). Rozczarowanie przeżyło tylko 18% osób, które wróciły do Polski. Zarówno opisując pozytywne jak i negatywne doświadczenia związane z pobytem w Wielkiej Brytanii odwoływano się do warunków pracy i płacy w tym kraju.
